Goede vrijdag

Dit is de vrijdag in de week voor Pasen. Het is de dag waarop de christenen het sterven van Jezus herdenken. De week voor Pasen wordt stille of goede week genoemd. In deze week worden de lijdensverhalen van de vier evangelisten voorgelezen. De donderdag heet Witte Donderdag, de vrijdag Goede Vrijdag. Op deze dag is er in de roomskatholieke kerken geen eucharistieviering. Wel wordt de kruisweg van Christus overgedaan. Het is een dag van boete en inkeer. In de protestantse kerken wordt op Goede Vrijdag bij voorkeur het Heilig Avondmaal gevierd.

Gobelin

Dit was oorspronkelijk een tapijt dat in de zeventiende eeuw in Frankrijk door de fabrieken van de familie Gobelin werd vervaardigd. De mooiste exemplaren zijn te vinden in het paleis van Versailles. In het Nederlands wordt de term gobelin echter ten onrechte gebruikt voor alle wandtapijten.

Wat is Globe

Een globe is een draaibare bol die meestal de aardbol voorstelt. Deze wereldbol geeft, net zoals een kaart, de verschillende landen en zeeën weer. Een globe kan ook een voorstelling zijn van de hemelbol.. de maan of een planeet. Met een globe kan de stand van de aarde ten opzichte van de zon weergegeven worden.

wat is een gletsjer

Een gletsjer kan worden vergeleken met een rivier. Er stroomt alleen geen water in maar ijs. Deze bewegende ijsmassa’s ontstaan doordat er in de winter meer sneeuw valt dan er in de zomer smelt. In de sneeuwlagen wordt de sneeuw geleidelijk ijs. Als de ijslagen heel erg dik worden, zo’n 60 meter, gaan ze door hun gewicht naar beneden schuiven. Een grote gletsjer schuift per dag maar 1 à 2 meter naar beneden. Bij een kleine gletsjer gaat het nog veel langzamer. De gletsjers breken door dit glijdende ?ewegen langzaam af. Het puin dat ze achterlaten, IS een morene.

Glas

Het is een mengsel van zand, soda en kalk, waaraan nog verscheidene ontkleurings kleurings en andere middelen worden toegevoegd. Glas wordt gesmolten bij een temperatuur van 11000 à 16000 c. De Egyptenaren en de Assyriërs kenden reeds het geheim van de glasbereiding. Maar pas bij de Rome nen kwam de kunst van het glasblazen tot ontwikkeling. In de middeleeuwen was Venetië het middel punt van een zeer kunstzinnige glasindustrie. Daar van getuigen nu nog de glasblazerijen die er kunnen worden bezocht. Het ambachtelijk blazen van glas werd trouwens tot het einde van de vorige eeuw op grote schaal toegepast. Tegenwoordig is het glasverwerkingsproces verregaand gemechaniseerd.

Gladiator

Dit is de Latijnse term voor zwaard vechter. In de oudheid traden zwaardvechters op in de Romeinse amfitheaters. Ze vochten er op leven en dood tegen elkaar of tegen wilde dieren, tot groot vermaak van de toeschouwers. Meestal waren de gladiatoren krijgsgevangenen, slaven of burgers die door de rechter veroordeeld waren.

Gist

Dit is de algemene naam voor een groep gistzwammen: eencellige schimmelsoorten, die bij afwezigheid van zuurstof suikers omzetten in alcohol en koolzuur. Bakkers voegen gist aan het meel toe om door het gevormde koolzuur het deeg luchtig te ma ken en zo het deeg te laten rijzen. Gist wordt in spiritusfabrieken vervaardigd. Voor elke bijzondere gisting wordt een speciale gist gebruikt, b.v. bij bier en wijngisting.

Gilze

Tijdens de middeleeuwen bestonden er koopmansgilden en ambachtsgilden. De koopmans gilden groepeerden de kooplui van eenzelfde stad. Zij speelden een belangrijke rol in de stedelijke ontwikkeling. De ambachtsgilden waren verenigingen van mensen met hetzelfde ambacht. Zo was er het gilde van de meubelmakers, van de smeden, van de bier brouwers, enz. Het gilde probeerde onderlinge concurrentie te voorkomen door het vaststellen van de prijzen. Verder mochten alleen de leden van een gilde een bepaald ambacht uitoefenen. Het gilde zorgde ervoor dat er goede waar werd afgeleverd, door de grondstoffen te bepalen en door de waar te laten keuren door keurmeesters.

Grafitti

Komt van het Griekse woord grafei dat schrijven betekent. Het zijn woorden die men op een muur schildert met spuitbussen of verf. Deze graffiti worden geschilderd om te protesteren of om een bepaalde grijze buurt op te vrolijken. Pas de laatste jaren is men graffiti gaan beschouwen als een kunstvorm.

Wat is een gewricht?

Een gewricht is de plaats waar twee botten ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. De twee uiteinden van die botten zijn wel met kraakbeen bekleed, maar niet met elkaar door kraakbeen ver bonden. Tussen de twee botten bevindt zich het gewrichtssmeer binnen het gewrichtskapsel, dat stroef lopen verhindert. Er bestaan scharniergewrichten, kogelgewrichten en een draaigewricht. De bekendste kogelgewrichten zijn die van de heup en van de bovenarm met het schouderblad. Er komen veel scharniergewrichten voor in de tenen en tussen de vingerkootjes. ‘Het draaigewricht zit in de elleboog. In de duim komt nog een zadelgewricht voor.

Waar is Ganges?

Ganges is een rivier in het noorden van India, die ontspringt in het Himalayagebergte. Ze heeft een lengte van 2700 km en bereikt bij Dacca de Golf van Bengalen. De Ganges is voor de Hindoes een heilige rivier.

Grammofoon

Dit toestel geeft het geluid weer dat voordien op de grammofoonplaat werd opgenomen. Edison bedacht in 1877  het beginsel van de geluidsregistratie en weergave door de geluidstrillingen met behulp van een stift over te brengen op een cilinder, waar de geluidsgroef als een spiraal omheen liep.
Tien jaar later werd de vlakke grammofoonplaat uitgevonden door de Amerikaan Berliner. (more…)

kilobyte

Is de eenheid die gebruikt wordt om het geheugenvermogen van een computer aan te duiden. I kilobyte is gelijk aan 1024 (= 10’°) bytes. De zich voortdurend uitbreidende geheugencapaciteit heeft tot gevolg dat men het geheugenvermogen van een computer meer en meer begint uit te drukken in megabyte. I megabyte is gelijk aan 1048576 (= 10″‘) bytes.

Gevangenis

Het is een gebouw waarin de overheid mensen opsluit die tot een gevangenisstraf veroordeeld zijn. Haar functie verschilde sterk doorheen de eeuwen. Aanvankelijk werd ze enkel gebruikt om mensen vast te houden tot hun vonnis uitgesproken was. De doodstraf en verbanning waren toen de voornaamste straffen. Pas in de 16de eeuw werd de gevangenis als strafgebouw ingevoerd. Vooral onder invloed van de Verlichting in de achttiende eeuw kwamen er grote verbeteringen in het gevangeniswezen. Zij werden meer beschouwd als verbeteringstehuizen. Er bestaan momenteel verschillende soorten gevangenissen. In open inrichtingen ontbreken de klassieke hoge muren, tralies en zware deuren. In de halfopen gevangenis komt de veroordeelde enkel om, te slapen. Overdag gaat hij werken in open lucht of in een werkplaats. De gevangenen in de gesloten gevangenis worden het strengst bewaakt. Toch mogen ook zij bezoek ontvangen, arbeid verrichten en aan sport doen.

gloeilamp

Gloeilamp is een elektrische lichtbron. De eerste gloeilamp werd door Edison vervaardigd in 1879. Sinds die tijd heeft ze verscheidene verbeteringen ondergaan, zodat ze bij eenzelfde elektriciteitsverbruik meer licht geeft. Een gloeilamp ontleent haar lichtgevend vermogen niet aan een vlam, maar aan een gloeiend lichaam. Edison gebruikte hiervoor een draad van koolstof, die door zijn weerstand met elektriciteit tot gloeiing werd gebracht. Om te voorkomen dat de draad zou verbranden, werd de glazen ballon eromheen zo goed mogelijk luchtledig ge maakt. Maar koolstof ging in het luchtledige snel tot verdamping over en het zette zich af op de binnenkant van de glazen ballon. Later werd een draad van wolfraam als gloeilichaam gebruikt. Ook werden lam pen gevuld met gas om de warmtegeleiding tegen te gaan.