Wat is een gewricht?

Een gewricht is de plaats waar twee botten ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. De twee uiteinden van die botten zijn wel met kraakbeen bekleed, maar niet met elkaar door kraakbeen ver bonden. Tussen de twee botten bevindt zich het gewrichtssmeer binnen het gewrichtskapsel, dat stroef lopen verhindert. Er bestaan scharniergewrichten, kogelgewrichten en een draaigewricht. De bekendste kogelgewrichten zijn die van de heup en van de bovenarm met het schouderblad. Er komen veel scharniergewrichten voor in de tenen en tussen de vingerkootjes. ‘Het draaigewricht zit in de elleboog. In de duim komt nog een zadelgewricht voor.

Waar is Ganges?

Ganges is een rivier in het noorden van India, die ontspringt in het Himalayagebergte. Ze heeft een lengte van 2700 km en bereikt bij Dacca de Golf van Bengalen. De Ganges is voor de Hindoes een heilige rivier.

Grammofoon

Dit toestel geeft het geluid weer dat voordien op de grammofoonplaat werd opgenomen. Edison bedacht in 1877  het beginsel van de geluidsregistratie en weergave door de geluidstrillingen met behulp van een stift over te brengen op een cilinder, waar de geluidsgroef als een spiraal omheen liep.
Tien jaar later werd de vlakke grammofoonplaat uitgevonden door de Amerikaan Berliner. (more…)

kilobyte

Is de eenheid die gebruikt wordt om het geheugenvermogen van een computer aan te duiden. I kilobyte is gelijk aan 1024 (= 10’°) bytes. De zich voortdurend uitbreidende geheugencapaciteit heeft tot gevolg dat men het geheugenvermogen van een computer meer en meer begint uit te drukken in megabyte. I megabyte is gelijk aan 1048576 (= 10″‘) bytes.

Gevangenis

Het is een gebouw waarin de overheid mensen opsluit die tot een gevangenisstraf veroordeeld zijn. Haar functie verschilde sterk doorheen de eeuwen. Aanvankelijk werd ze enkel gebruikt om mensen vast te houden tot hun vonnis uitgesproken was. De doodstraf en verbanning waren toen de voornaamste straffen. Pas in de 16de eeuw werd de gevangenis als strafgebouw ingevoerd. Vooral onder invloed van de Verlichting in de achttiende eeuw kwamen er grote verbeteringen in het gevangeniswezen. Zij werden meer beschouwd als verbeteringstehuizen. Er bestaan momenteel verschillende soorten gevangenissen. In open inrichtingen ontbreken de klassieke hoge muren, tralies en zware deuren. In de halfopen gevangenis komt de veroordeelde enkel om, te slapen. Overdag gaat hij werken in open lucht of in een werkplaats. De gevangenen in de gesloten gevangenis worden het strengst bewaakt. Toch mogen ook zij bezoek ontvangen, arbeid verrichten en aan sport doen.

gloeilamp

Gloeilamp is een elektrische lichtbron. De eerste gloeilamp werd door Edison vervaardigd in 1879. Sinds die tijd heeft ze verscheidene verbeteringen ondergaan, zodat ze bij eenzelfde elektriciteitsverbruik meer licht geeft. Een gloeilamp ontleent haar lichtgevend vermogen niet aan een vlam, maar aan een gloeiend lichaam. Edison gebruikte hiervoor een draad van koolstof, die door zijn weerstand met elektriciteit tot gloeiing werd gebracht. Om te voorkomen dat de draad zou verbranden, werd de glazen ballon eromheen zo goed mogelijk luchtledig ge maakt. Maar koolstof ging in het luchtledige snel tot verdamping over en het zette zich af op de binnenkant van de glazen ballon. Later werd een draad van wolfraam als gloeilichaam gebruikt. Ook werden lam pen gevuld met gas om de warmtegeleiding tegen te gaan.

Wat is getijde

Hiermee wordt het op en neergaan van de zeespiegel bedoeld. Er is laagwater en hoogwater. De periode waarin de waterstand stijgt, is de vloed. De periode waarin het water daalt, is eb. De getijden ontstaan doordat de zon en de maan aantrekkingskracht op de aarde uitoefenen. Water kan zich ver plaatsen maar gesteente niet. Vandaar dat getijden enkel voorkomen op oceanen en zeeën. Als zon en maan tegelijk aan de aarde trekken, ontstaat er springtij. Dan is de vloed erg hoog en de eb erg laag. Als de kracht van de zon en de maan elkaar tegenwerken, ontstaat er doodtij. Dan is het verschil tussen eb en vloed gering. Hoog springtij is gevaarlijk. De watersnoodramp van 1953 in het zuidwesten van Nederland en een deel van de Belgische kust vond plaats bij springtij.

Gesteente

Gesteenten komen tot stand op drie manieren. Daarom zijn er ook drie soorten: stollings gesteente, afzettingsgesteente en metamorf gesteente. Stollingsgesteente ontstaat door het stollen, het hard worden van vloeibare lava, zoals bij basalt. Afzettingsgesteente ontstaat uit de afbraakprodukten van gebergten. Ze worden door rivieren naar lagere ge bieden gebracht en als zand en klei afgezet. Dit gaat zo miljoenen jaren door. Door de hoge druk wordt zand zandsteen en klei leisteen. Onder zeer hoge druk wordt het metamorfe steen. Metamorfbetekent: veranderend.

kieuw

Alle vissen en ook een aantal andere water dieren bezitten kieuwen. Een walvis heeft geen kieu wen maar longen, want het is een zoogdier. Kieuwen zijn ademhalingsorganen, die bij de meeste vissen bedekt zijn door een kieuwstelsel. Eigenlijk is een kieuw eén sterk vergroot oppervlak, voorzien van vele bloedvaten en doorlatend voor zuurstof en koolzuur gas. Met de kieuw wordt zuurstof uit het water opgenomen en koolzuur aan het water teruggegeven. Larven van kikkers en salamanders bezitten eerst uitwendige kieuwen die sterk vertakt zijn als boompjes.

Germanen

De Germanen zijn een volk dat al vanaf 600 jaar voor Chr. ons land bewoonde. Tot de Germaanse stammen behoorden toen de Friezen, de Kanninefaten, de Tubanten en de Bataven. De Frie zen woonden in het noorden, de Kanninefaten langs de kust, de Tubanten in het oosten, terwijl de Bataven de streek bewoonden langs de grote rivieren. De Germanen voorzagel in hun levensonderhoud door jacht en landbouw. Zij woonden in eenvoudige hut ten. Vooral de Friezen bouwden hun hutten op verho gingen, de terpen. Dit deden zij om zich te beschermen tegen het water. De invallen van andere Germanen: Alemannen, Franken, Ostrogoten, Vandalen, Wisigoten, Angelen en Saksen in West-Europa in de vierde en vijfde eeuw maakten een eind aan de Romeinse overheersing. Vooral de Franken in onze streken namen vele gebruiken van de Romeinen over. De Merovinger Clovis liet zich dopen en de Karolingische koning Karel de Grote bestuurde zijn rijk naar Romeins model.

kerstmis

Met Kerstmis wordt de geboorte van Jezus Christus herdacht en gevierd. Sedert de tweede eeuw wordt dit feest gevierd. In de vierde eeuw werd het feest vastgesteld op 25 december, zodat het gelijk viel met het heidense zonnefeest. Aan Kerstmis zijn veel gebruiken verbonden, zoals het plaatsen van een kerstkribbe en een kerstboom, het zingen van kerstliederen en het bakken van kerstbrood. Vele mensen gaan om middernacht naar de middernachtmis. Kerstmis wordt voorafgegaan door een voorbereidingstijd van vier weken; die tijd heet advent.

Geraamte

Dit is een stelsel van beenderen of botten die met elkaar verbonden zijn op verschillende wijzen: door gewrichten, kraakbeenverbindingen en verbindingen door naden. Schedelbeenderen zijn door naden verbonden. Belangrijke gewrichten zijn de arm en been gewrichten en het kaakgewricht. Ons geraamte bestaat uit de schedel, de romp en de lede maten. Daartussen bevindt zich de schoudergordel c;n de bekkengordel. Het geraamte heeft drie taken: het geven van steun, het mogelijk maken van bewegingen door aanhechtingen van spieren en het beschermen van bepaalde organen.

Kern energie

Kernenèrgie of atoomenergie is de energie die vrijkomt als atoomkernen worden ge splitst. Deze energie kan op verschillende manieren gebruikt worden. In de Tweede Wereldoorlog zijn atoombommen gebruikt door de U .S.A. tegen Japan. Dit was kernenergie benutten voor oorlogsdoeleinden. Steeds meer landen hebben deze techniek geleerd en hebben nu kernwapens in voorraad. Maar het is ook mogelijk de energie van de splitsing te gebruiken voor vredelievende doeleinden. Zo wordt kernenergie ook gebruikt in kerncentrales waar elektriciteit wordt opgewekt.

Wat is geografie?

De geografie of aardrijkskunde is de wetenschap die de mens en de natuur op aarde bestu deert. Zij bestaat uit twee delen: sociale en natuur kundige geografie. De sociale geografie bekijkt het doen en laten van de mensen in alle landen en de verschillen in hun leefwijze. De natuurkundige geo grafie bestudeert het weer, de zeeën, de aardkorst en probeert aan de hand daarvan uit te leggen hoe landschappen zijn ontstaan. Bij beide takken van wetenschap wordt vaak van geografische kaarten ge bruik gemaakt.

kerncentrale

Het is een elektrische centrale, die voor de benodigde warmte is aangewezen op een kernreactor. In deze kernreactor wordt energie vrij gemaakt uit splijtbaar materiaal. Dit gebeurt door een regelbare kettingreactie. De vrijgekomen energie wordt als warmte afgevoerd en zet water om in stoom. De stoom kan turbines laten draaien, waarmee elektrische stroom wordt opgewekt. In de toekomst zullen de kerncentrales zeer zeker een voorname plaats gaan innemen in onze samenleving. Er zijn nu al schepen, die een eigen kernreactor bezitten en op deze manier de benodigde energie voor de voortstuwing zelf op wekken. Rampen, zoals die te Tsjernobyl, wijzen op de gevaren en veiligheidsproblemen van dergelijke centrales.