Eend

Deze familie watervogels bestaat uit talrijke soorten. Wat ze gemeen hebben, is de brede snavel met een hoornachtige punt en gekartelde rand. Ze hebben naar achter staande poten met zwemvliezen, waardoor ze een waggelende gang vertonen. Het mannetje is kleuriger dat het vrouwtje. Enkele soorten eenden zijn de boomeenden, de bergeenden, de pronkeenden en de zeeƫenden.

Jaguar

Jaguar is een katachtig roofdier uit Midden en ZuidAmerika. Hij meet bijna 2 m en weegt rond de 100 kg. Hij komt voor in tropische wouden, op rivieroevers, in moerassen en ook wel in open vlak ten. Zijn vacht is geelachtig bruin met zwarte ringen waarin in het midden een stip zit. De jaguar klimt en zwemt uitstekend. Hij verorbert grote zoogdieren, reptielen en ook vissen. Tegenover de mens gedraagt hij zich weinig agressief.

(more…)

Werkstuk over de Mineralen en metalen

Gesteente is van verschillende mineralen gemaakt. Mensen gebruiken deze mineralen voor veel belangrijke dingen. Geleerden onderzoeken gesteente om te zien of het waardevolle mineralen bevat.

Enige nuttige mineralen
Een riuttig minetaal is chrysotiel. Als je het nauwkeurig zou bekijken, zou je zien dat het van miljoenen kleine vezels gemaakt is. Deze vezels kunnen tot draad worden gesponnen en dan tot een lap worden geweven. De lap van chrysotiel en andere mineralen met vezels wordt ‘asbest’ genoemd. Omdat asbest van gesteente is gemaakt, kan het niet branden. Misschien heb je wel eens brandweermannen in speciale witte pakken gezien, die een felle brand bestreden. Deze pakken zijn van asbest gemaakt. Ze beschermen de brandweermannen tegen de vlammen. Asbest wordt ook gebriiikt voor de bekleding van remmen in auto’s en voor brandschermen in schouwburgen. (more…)

GESTEENTE EN MINERALEN

De aarde, waarop wij leven, is door gesteente bedekt. In vele delen van de wereld is het onder gras en grond verborgen. Maar men kan het bij de rotswanden aan zee en in woestijnen zien. Gesteente bestaat uit mineralen. Sommige mineralen, zoals kwarts, bestaan uit schitterende kristallen van veel vormen en in veel kleuren. Er zijn veel verschillende soorten gesteente. Sommige, zoals graniet, zijn hard. Andere, zoals zandsteen, hebben kleine harde korrels. Kalksteen komt voort uit het restant van dieren. Kolen worden gevormd uit het restant van plariten. Conglomeraat bestaat uit stukjes van verschiUend gesteente, die op natuurlijke wijze aan elkaar zijn verbonden.
Mensen gebruiken gesteente voor gebouweh en om allerlei dingen in fabrieken te maken. Ze hebben in de aarde mijnen en steengroeven uitgehouwen om het gesteente er uit te halen. (more…)

Het leven in de zee

In de oceanen leven veel interessante soorten vissen. Van veel vissen zijn de kleuren en de tekeningen schitterend mooi. Ze zijn ook practisch. Platvissen nemen een andere kleur aan, een schutkleur, om bij de omgeving te passen. Daardoor zijn ze door hun vijanden moeilijk te zien. De vlindervis heeft een stip, die op een oog lijkt. Hierdoor worden vijanden misleid die niet weten of de vis komt of juist weggaat. Sommige vissen gebruiken vergif of electriciteit om zich te beschermen.
Er zijn ruim vijftig verschillende giftige vissen, Electrische vissen verdoven hun prooi met een electrische schok. Er zijn veel vreemde vissen. Ze hebben vreemde koppen. Ze haken zich vaak met hun lange staarten aan koraal vast.

Waarom zwemt een vis nergens tegenaan?

Naastdezwemblaas heeftdevis nog een ander belangrijk orgaan, namelijk het zijlijnzintuig of zijlijnkanaal. Vaak is ditte zien als een afwijkend gekleurde streep over de flanken van de vis. Het zijlijnzintuig bestaat uit een lange buis. die in de lengte van de kop naar de staart loopt. een stukje onder de huid. (more…)

Werkstuk over de Vulkanen

Ongeveer tweeduizend jaar geleden barstte de vulkaan Vesuvius in Italie uit. Er was een enorme explosie. Hete gassen, stof en as werden de lucht in geslingerd. De dichtbijzijnde stad Pompeji werd in de as begraven en veel mensen stierven. Pompeji wordt nu opgegraven. We kunnen zien hoe de huizen waren. Gips werd in de gaten gegoten waar de mensen begraven lagen en afgietsels van de lichamen gemaakt.

Vulkanen komen tot uitbarsting als gesmolten gesteente vanuit de diepte van de aarde naar boven wordt geduwd. Dit gesmolten gesteente stroomt er als lava uit. Het koelt af en wordt massieve rots. Soms worden as, lava en stoom hoog de lucht in geworpen. Andere keren kunnen hete gassen vanuit de zijkant van de vulkanen wegschieten. (more…)

Hoe ontstaan golven?

Als je op een rustige dag een strandbal op zee ziet drijven, kun je zien dat hij op de kalme golfjes op en neer danst. Als het stormachtig weer is, zijn de golven veel hoger. Sommige golven zijn meer dan 30 meter hoog. Ze zijn in staat zeewaardige schepen tot wrakken te slaan. Ze kunnen ook veel schade langs de kust aanrichten.

Hoe ontstaan golven?
De meeste golven worden door de wind gemaakt. Daardoor draait het water in een kring rond. Als de wind harder waait, worden de golven ook hoger. Ze worden langer en dieper. Sommige golven worden door aardbevingen veroorzaakt. Lichte aardbevingen vormen vaak golven rondom de Japanse kust. Zware aardbevingen zorgen voor enorme golven, ‘tsunamis’ genoemd. Soms verdrinken veel mensen in deze golven. (more…)

Werkstuk over Oceaan

De oceanen zijn duizenden jaren lang door de mensen bevaren. Slechts weinigen zijn echter tot de bodem afgedaald om er een kijkje te nemen. Niemand weet wie de eerste diepzeeduiker is geweest. Het zou Alexander de Grote geweest kunnen zijn. Er zijn verhalen, die vertellen dat ruim 2000 jaar geleden Alexander in een ton in de oceaan afdaalde. Hij wilde de vreemde dieren zien, die op de zeebodem leefden. In 1690 bouwde Edmund Halley een van de eerste duikerklokken. Er kon meer dan een duiker in. Tonnetjes lucht werden voor ze neergelaten. De eerste duikerpakken werden ruim honderd jaar later gemaakt. Zodoende kon lucht vanaf een schip naar de duikers worden gepompt. (more…)

Werkstuk over Regen en sneeuw

Waarom het regent?

Wolken en regen worden gevormd als de lucht opstijgt en afkoelt. Lucht, die over de zee is gestroomd, is warm en vochtig. Als het stijgt, koelt de waterdamp in die lucht af en condenseert. De kleine waterdruppeltjes, die daaruit ontstaah, veroorzaken wolken. Terwijl de lucht nog verder afkoelt, komen er steeds meer waterdruppeltjes bij. Ze voegen zich samen tot ze zo groot worden, dat de lucht ze niet meer kan dragen. Dan vallen ze als regen. In de bergen regent het vaak. Dat komt, omdat zich voortbewegende lucht gedwongen wordt erover heen te stromen. In de tijd dat dit gebeurt, koelt het af en er valt regen. Soms kun je een regenboog zien als de zon op de regen schijnt. De regendruppels splitsen het zonlicht in verschillende kleuren. (more…)

Werkstuk over de Wolken

Straalvliegtuigen vliegen hoog boven de aarde, waar de lucht dunner is en ze sneller vooruit kunnen. Ze vliegen boven de atmosfeerlaag waar bijna alle weertypes ontstaan.

Verschillende soorten wolken
De reizigers in een straalvliegtuig kunnen de bovenkant van de wolken zien, die in het zonlicht helder schitteren. Wanneer mensen op de grond naar boven kijken, zien ze de onderkant van de wolken die vaak donker en somber zijn. (more…)

Hoe ademt een vis?

Vissen ademen door kieuwen. Die moet je je voorstellen als de bladzijden in een boek. In de bladzijden lopen zeer fijn vertakte bloedvaten. De zuurstof die in het water zit (in koud water meer dan in warm), dringt door het dunne huidje heen en wordt in het bloed opgenomen. Daarvoor is plaats, want het koolzuurgas is emit gegaan en in het water opgelost. Door het zwemmen en de hapbewegingenontstaatereen waterstroom langsde kieuwen, die het water met het koolzuurgas steeds weervervangtdoor water met zuurstof. Als een vis nu op het droge komt, plakken al de kieuwplaten op elkaar en isdehele kieuwtevergelijken meteen dichtgeslagen boek: nu kan er geen zuurstofrijk water meer tussen komen en de vis stikt.

Werkstuk over de Tornado’s en orkanen

Een tornado is een gewelddadige wind. Het is een grote kolom van draaiende lucht, die van de grond opstijgt en zich heel snel voortbeweegt. Terwijl de tornado zich voortbeweegt, zuigt hi] alles op wat hij op zijn weg tegenkomt. Stof, hekken, daken en zelfs auto’s worden hoog de lucht ingezogen en op de grond teruggesmeten. Tornado’s waaien hoven erg warm, vlak land. De lucht hoven de grond is erg warm en stijgt erg snel naar boven. steeds maai ronddraaiend.
Gelukkig duren tornado’s met lang. Als ze het vlakke land verlaten wordt de luchtsipiraal meestal verbroken en verdwijnt de tornado. (more…)

Waardoor kan de wind waaien?

Als je je handen boven de verwarming houdt, voel je de warme lucht naar boven stijgen. De hete lucht stijgt omdat ze lichter is dan de koude lucht erom been. Terwijl de hete lucht stijgt, komt er koelere lucht die de plaats van de hete lucht inneemt. Ongeveer hetzelfde gebeurt in de atmosfeer. De bewegende warme en koele lucht is de wind die over de aarde waait.

de atmosfeer

Bijna alle lucht die we inademen bevindt zich in een laag dicht bij de aarde. Hier zijn ook wolken. Boven deze laag is de stratosfeer, waar de lucht erg dun is. Nog hoger is de ionosfeer. Hier is de atmosfeer electrisch geladen en er zijn stromen gloeiende lichtjes.

(more…)