Wanneer u in een heldere nacht, buiten het licht van straatlantaarns en huizen, naar de sterrenhemel kijkt, zult u ongetwijfeld ook onder de indruk raken, net als de mensen van ver voor onze jaartelling. Sterren hebben mensen altijd gefascineerd. Bepaalde heldere sterren vormen duidelijke groepen aan de hemel, ondanks het feit dat ze onderling vaak miljarden kilometers van elkaar verwijderd zijn. (meer…)
Is een natuurkracht, een vorm van energie (evenals warmte, mechanische ernergie, enz.). Het woord is afgeleid van het Griekse elektron, dat barnsteen betekent. In het verre verleden is nl. bij barnsteen voor het eerst waargenomen dat het lichte voorwerpen aantrekt, nadat het met een droge wollen doek is gewreven. Die geheimzinnige aantrekkings kracht is men elektriciteit blijven noemen. Elektriciteit kan ook worden opgewekt door scheikundige ) werking (galvanische elektriciteit), door warmte (thermoelektriciteit) en door magnetische inductie (geïnduceerde elektriciteit). Pas in de 18de eeuw be gonnen geleerden de elektrische verschijnselen we tenschappelijk te onderzoeken. Een eeuw daarna kwamen toestellen beschikbaar waarmee elektriciteit in voldoende hoeveelheid kon worden opgewekt om nuttig te kunnen worden. Het meest indrukwekkende elektrische verschijnsel in de natuur is nog steeds de bliksem, een grote elektrische vonk.
Is dat gedeelte van de natuurkunde, dat de magnetische eigenschappen van stoffen bestudeert. Al in de oudheid was deze eigenschap bekend. Er zijn natuurlijke en kunstmatige magne~ ten. Het magnetisme van een stof kan verminderen door zware schokken of door verwarming. Door sterke verwarming kan het zelfs helemaal verdwijnen. Magnetisme heeft aan de uiteinden van magneetstaven verschillende polen. Er is een magnetische noordpool en een magnetische zuidpool. Twee dezelfde polen stoten elkaar af en twee verschillende polen trekken elkaar aan.
Dit is een mengsel van gassen. Lucht vormt een schil om de aarde. We noemen dit een dampkring. De gassen waaruit lucht bestaat zijn: 78 procent stikstof, 21 procent zuurstof en 1 procent edelgassen en koolzuurgas. Lucht is erg belangrijk voor het leven op aarde. Mensen, dieren en planten ademen lucht in en gebruiken zuurstof. Planten gebruiken ook koolzuurgas. De lucht is ook belangrijk voor het weer. Door de eigenschappen van lucht ontstaan hoge en lage luchtdrukgebieden, waardoor het gaat waaien.
LORENTZ, Hendrik (1853-1928). Hij was een Nederlands natuurkundige, die wereldberoemd is geworden door zijn elektronentheorie. Hij heeft door zijn onderzoek over de elektrodynamica de grondslag gelegd voor de relativiteitstheorie van Einstein. Hij was reeds op 25-jarige leeftijd professor te Leiden en ontving in 1903 samen met Zeeman de Nobelprijs voor natuurkunde.
Licht is een elektromagnetisch verschijnsel dat gedeeltelijk als een golfbeweging, gedeeltelijk als een stroom van deeltjes moet worden opgevat. In het luchtledige plant het licht zich voort met een snelheid van bijna 300.000 km per seconde. Als een vorm van energie is licht de bron van alle leven, want zonder licht is plantengroei onmogelijk. Het zonlicht bevat alle kleuren, die door breking zichtbaar worden, in een prisma of in de natuur in een regenboog. Door analyse van het licht dat een voorwerp uitstraalt, kan de chemische samenstelling van dat voorwerp worden bepaald. Op deze manier kunnen we veel aan de weet komen over sterren en planeten.
Dit is een ruimte voor het verrichten van scheikundige, natuurkundige, technische en andere proeven of onderzoekingen. Laboratoriums of laboratoria tref je daarom dikwijls aan bij universiteiten of hogescholen, waar studenten allerlei proeven doen voor hun studie. Maar ook in ziekenhuizen zijn er laboratoria, waar proeven worden uitgewerkt en ziekten worden bestudeerd. Ook fabrieken, en dan voor de scheikundige industrie, hebben eigen laboratoria om via proeven en tests hun produkten te verbeteren of nieuwe produkten te vinden en te testen.
Turbines hebben een reeks achter elkaar bevestigde windvanen, die door te draaien een as aandrijven. Deze as drijft op zijn beurt een generator aan. Andere windvanen blijven altijd op hun plaats. Door de stand en de vorm van deze vanen wordt stoom, of water, onder druk en met zo groot mogelijke kracht naar de draaiende vanen gestuurd.
(meer…)
Een van de voordelen van plastic is dat het niet roest of verweert, maar dat is tegelijkertijd een probleem -plastic bekertjes, zakjes, wikkels en bakjes vervuilen ons milieu: de ‘plastic berg’ neemt jaarlijks schrikbarend toe.
Om dit probleem te lijf te gaan, zijn er inmiddels al verschillende soorten afbreekbaar plastic ontwikkeld. In dat plastic wordt een chemische stof verwerkt, die gevoelig is voor licht, bacteriën of andere chemicaliën.
Biologisch afbreekbaar plastic kan worden gemaakt door toevoeging van zetmeel. Als het plastic wordt verbrand, zuIlen de bacteriën die zich met het zetmeel voeden, het plastic geleidelijk tot kleine deeltjes afbreken, die onschadelijk in de bodem verdwijnen.
(meer…)
De gigantische hoeveelheid energie die de aarde in de vorm van zonnewarmte bereikt, is meer dan 12000 keer groter dan het brandstofverbruik van de gehele wereld.
Het verzamelen en opslaan van deze overvloedige aanvoer van gratis energie is echter lastig en duur. De zonnestralen zijn zwak en worden verspreid over een uitgestrekt gebied. Wil men de warmte thuis of in elektriciteitscentrales gebruiken, dan moet deze eerst worden verzameld en geconcentreerd. In heetwatersystemen die gebruik maken van zonneënergie worden zonnecollectoren gemonteerd op naar de zon gerichte daken. Deze hebben glazen of kunststof panelen waarachter het water circuleert in buizen die zwart zijn geverfd om zoveel mogelijk warmte op te kunnen nemen.
(meer…)
De wind vormt in potentie een gigantische energiebron. In een recente studie van de Europese Gemeenschap wordt geschat dat er in Europa voldoende ruimte is voor circa 400000 grote turbines, waarmee aan de huidige behoefte van Europa driemaal kan worden voldaan.
De moderne ‘windturbines verschillen sterk van de vroegere windmolens; het zijn meer een soort enorme propellers met twee of drie wieken, de zogeheten rotors, die bovenop lange stalen of betonnen torens zijn gemonteerd. Deze rotors zitten in een as die een elektrische generator aandrijft.
(meer…)
Een klein beetje uranium zorgt voor evenveel elektriciteit als 70 ton steenkool of 390 vaten aardolie. Een elektriciteitscentrale die een stad met 1 miljoen inwoners van stroom voorziet, verbruikt net 3 kg uranium per dag. Het is dus veruit de meest geconcentreerde energiebron die de mens benut.
Uranium is niet erg zeldzaam en zijn atomen balanceren alle op de rand van instabiliteit. De kern, het hart van het atoom, heeft maar een klein ‘zetje’ nodig om te kunnen splijten. Als dat gebeurt, komt er bij deze zogenaamde kernsplijtingen een gigantische hoeveelheid energie vrij.
(meer…)
Sinds de enige twee kernbommen die ooit werden gebruikt japan op 2 september 1945 tot overgave dwongen, waarmee een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog, houden de nucleaire wapens de wereld in een ongemakkelijk evenwicht van vrede en afschrikking. De verschrikkelijke kracht van deze wapens wordt veroorzaakt door het vrijkomen van gigantische hoeveelheden energie uit de reacties met of tussen kernen (nuclei) van atomen bij splijting of fusie.
Splijting is het proces waarbij een zware atoomkern uiteenvalt; het vormt de basis van de kernof atoombom. Fusie is het tegenovergestelde -de combinatie van lichte atoomkernen vormt een groter atoom. Bij dit laatste proces komen zelfs grotere hoeveelheden energie vrij dan bij splijting: het geeft waterstofbommen hun kracht. Men denkt tevens dat fusie de bron van alle energie van de zon is. De meeste moderne kernwapens maken gebruik van beide processen.
(meer…)
De aan het Chinese keizerlijk hof verbonden ambtenaar Ts’ai Lun ontdekte rond 105 n.c. hoe papier kan worden gemaakt. Tot die tijd werden de meeste documenten opgesteld op perkament van schapeof geitehuiden, of op velijn van kalfshuiden. De oude Egyptenaren gebruikten het uit geplet riet vervaardigde papyrus, maar dat was geen echt papier. Voor echt papier worden vezels tot een brij geklopt en daarna geperst.
Hoewel perkament en velijn bruikbaar en duurzaam zijn, zouden ze nooit hebben kunnen voldoen aan de groeiende vraag naar materiaal waarop de moderne mens de eindeloze stroom informatie kan vastleggen. Voor een boek van 200 bladzijden zijn naar schatting 12 schapehuiden nodig.
(meer…)
Glas bestaat uit veel kleine moleculen, die stevig en dicht op elkaar zinen. Bij voldoende kracht breken ze. Deze eigenschappen maken glas tot een hard, maar breekbaar materiaal.
Doorzichtige kunststoffen daarentegen zijn polymeren, die uit zeer grote, losjes aaneenzinende moleculen bestaan. De verbindingen zijn niet sterk, dus de moleculen schuiven over elkaar. Daardoor zijn kunststoffen buigzaam.
